Bij Ilonka 
Wat wil je later worden? Voor de zesjarige Sophie was het antwoord eenvoudig: zeven. Haar antwoord in een vriendenboekje inspireerde Mark van der Werf, beter bekend als Meester Mark, tot de titel van zijn boek Later word ik zeven – Doe en denk als een kind. Voor dat boek bezocht hij basisscholen met een vraag die volwassenen zichzelf misschien vaker mogen stellen: wat kunnen wij van kinderen leren?
We spraken Mark schriftelijk over tevreden zijn, fouten durven maken en aandacht hebben voor wat er vlak voor je neus gebeurt.
Eerst maar eens zeven worden
Waarom raakte juist dat antwoord van Sophie hem zo?
“Ik vind dat het mooi laat zien hoe kinderen vaak lekker ‘in het moment’ leven, en nog niet piekeren over wat ze later, over tien, vijftien of twintig jaar, allemaal moeten hebben bereikt.”
Sophie kijkt volgens Mark naar de eerstvolgende stap. Eerst zeven worden; de rest volgt later wel. Die gedachte loopt als een rode draad door zijn schoolbezoeken: kinderen laten hem geregeld zien hoeveel volwassenen vooruitdenken, vergelijken en ingewikkeld maken.
Een schooldag beginnen met zin
Een van de dingen die hem opviel, gebeurde al voordat de lessen begonnen. Op maandagochtend stonden kinderen met stralende gezichten bij de ingang te wachten.
“Wij volwassenen denken dan vast vaak: oooh, was het nog maar weekend! Maar die jongens en meiden hadden er gewoon ontzettend veel zin in. Zin om er samen, met elkaar, een mooie dag van te gaan maken.”
Ook tijdens het eten zag hij iets wat hem bijbleef. Het ene kind had een luxe brooddoos met mango en blauwe bessen, het andere een droge rijstcracker in een plastic zakje. Mark verwachtte jaloerse blikken, maar zag die op dat moment niet.
Zijn eigen les: minder bezig zijn met wat anderen hebben. “Het kan altijd mooier, groter, beter, lekkerder, maar wees gewoon blij met wat er al wel is.”
Wat zijn telefoon hem afnam
De bezoeken aan de klas veranderden ook iets in zijn dagelijks leven. Mark probeert vaker te wandelen, te sporten en tussendoor te ontspannen. Daarnaast keek hij kritisch naar zijn telefoongebruik.
Met meer dan een half miljoen volgers op sociale media is er steeds aanleiding om even te kijken: nieuwe reacties, gedeelde berichten, extra volgers. Maar dat controleren ging ten koste van andere dingen.
“Daardoor heb ik soms moeite om me te focussen op andere dingen die eigenlijk veel meer de moeite waard zijn: een gesprek met iemand, het lezen van een boek.”
In de klas zag hij kinderen helemaal opgaan in een puzzel, of aandachtig kijken naar een druif alsof die een kostbare diamant was. Dat hield hem een spiegel voor. Inmiddels gaan de meeste apps op zijn telefoon vanaf 17.30 uur op slot. De volgende ochtend om 8.00 uur kan hij er weer bij.
Fouten maken hoort bij leren
Kinderen zijn voortdurend bezig met dingen die ze nog niet kunnen. Voor Mark zit daarin een geruststellende boodschap voor volwassenen.
“Dat fouten maken er gewoon bij hoort! Daar hoef je je helemaal niet voor te schamen.”
Iets proberen, mislukken en opnieuw beginnen: het is een proces dat hij in de klas steeds terugzag. Niet alles hoeft bij de eerste poging goed te gaan.
Ook kinderlogica kan helpen om vastgeroeste denkpatronen los te laten. Mark noemt een opdracht waarbij een leerling een lijn van 1 naar 15 moest trekken. Waar een volwassene waarschijnlijk alle tussenliggende getallen zou verbinden, trok deze leerling rechtstreeks een lijn van het begin naar het eind.
Zijn les daarbij: “Maak het leven niet nodeloos ingewikkeld, ga recht op je doel af!”
Eerlijkheid heeft ook begeleiding nodig
De openheid van kinderen vindt Mark verfrissend. Je weet vaak meteen wat ze denken. Tegelijkertijd maakt hij duidelijk dat ongefilterde eerlijkheid ook kan kwetsen.
Een opmerking over lelijke schoenen of vreemd haar is voor de ander niet vanzelfsprekend grappig. Daar hebben volwassenen volgens hem een belangrijke rol: kinderen helpen nadenken over het effect van hun woorden. Hoe zou je het zelf vinden als iemand dat tegen jou zei?
Denken als een kind betekent in zijn verhaal dus ook blijven kijken naar wat kinderen nog moeten leren.
Kinderen zijn niet altijd zorgeloos
Mark wil hun wereld niet idealiseren. Kinderen hebben verdriet en zorgen, en hij weet niet altijd wat er achter hun gedrag schuilgaat. In het boek richt hij zich daarom op wat hij tijdens zijn bezoeken daadwerkelijk kon waarnemen.
Een gesprek met een orthopedagoog bleef hem bij. Zij vertelde hoe kinderen soms snel kunnen schakelen tussen verdriet en plezier. Het ene moment zijn ze overstuur om een overlijden, het volgende moment vragen ze enthousiast om een roze koek.
Wat Mark uit dat gesprek meenam: genieten en verdriet kunnen naast elkaar bestaan. Een fijn moment hoeft niet te betekenen dat het verdriet verdwenen is.
Het klaslokaal blijft een vak apart
Zijn bezoeken brachten hem terug naar een omgeving waar hij zelf ooit werkte. Toch hebben ze hem niet doen verlangen naar een terugkeer als leerkracht.
“Ik vind het geweldig om af en toe weer even mee te kijken in een klas. Maar ik zie elke keer ook weer: lesgeven is een vak.”
Hij spreekt met bewondering over de juffen en meesters die dat werk dagelijks doen.
Vijf minuten naar buiten
Naast het boek maakte Mark een gelijknamige theatervoorstelling. Op papier heeft hij ruimte voor meer voorbeelden en details; op het podium ontstaan juist direct contact, gesprekken en steeds andere reacties uit de zaal.
Maar de kleinste stap om iets uit zijn verhaal mee te nemen, vraagt geen theaterbezoek of uitgebreid plan. Zijn advies aan de lezer:
“Ga naar buiten en kijk vijf minuten naar de wolken, een vogel of een pissebed, zonder je telefoon te pakken.”
Zelf Later word ik zeven lezen?
In Later word ik zeven – Doe en denk als een kind verzamelt Meester Mark verhalen en levenslessen uit de klas. Over fouten durven maken, tevreden zijn en aandacht hebben voor kleine dingen.
Bekijk Later word ik zeven bij bol
Voor dit artikel ontvingen we een recensie-exemplaar van de uitgever. Mark van der Werf beantwoordde onze vragen schriftelijk. Dit artikel bevat een affiliatelink. Koop je via deze link, dan ontvangen wij mogelijk een commissie, zonder extra kosten voor jou.
Emma