Bij Ilonka 
Hoeveel geschiedenis kan er schuilgaan in een buurt van nog geen dertig hectare? In Wij willen het hier rustig houden laat historicus Pim Reinders zien dat zelfs een kleine woonbuurt verbonden kan raken met grote maatschappelijke en politieke gebeurtenissen.
Het boek vertelt de markante geschiedenis van Uilennest, een buurt aan de noordrand van Den Haag. Uilennest ligt tussen de landgoederen Clingendael en Oosterbeek en het Haagse Bos. Wie de omgeving kent, zal veel plaatsen, gebouwen en gebeurtenissen herkennen. Voor andere lezers biedt het boek een gedetailleerd voorbeeld van lokale geschiedschrijving.
Van onbebouwd gebied naar woonbuurt
Rond 1900 was het gebied waar Uilennest nu ligt nog grotendeels onbebouwd. Kunstschilder Jozef Israëls, een van de bekendste vertegenwoordigers van de Haagse School, wandelde er regelmatig.
De naam Uilennest verwijst naar de boerderij ’t Uyle nest, die vanaf het midden van de zeventiende eeuw tot 1942 in het gebied stond. Pas ruim een halve eeuw na de wandelingen van Israëls verschenen de markante flatgebouwen die tegenwoordig het hart van de buurt vormen.
Pim Reinders beschrijft hoe Uilennest geleidelijk werd opgebouwd en welke investeerders, architecten en particuliere bouwers daarbij betrokken waren. De flatgebouwen zijn vrijwel allemaal uitgevoerd in een zachtgele steen. Hierdoor is, ondanks de afzonderlijke gebouwen, een herkenbare eenheid ontstaan.
Meer dan alleen de geschiedenis van gebouwen
Wij willen het hier rustig houden gaat niet alleen over architectuur en stedenbouw. De buurt kreeg door haar ligging, bewoners en nabijgelegen gebouwen te maken met gebeurtenissen die veel verder reikten dan Den Haag.
Zo schrijft Reinders onder meer over:
- een demonstratie van Amerikaanse vredesvrouwen in 1964;
- de actie ‘Rinus moet vrij’ aan de Laan van Clingendael;
- protesten tegen de komst van een woonwagenkamp;
- de opvang van vluchtelingen in de Julianakazerne;
- het verzet tegen plannen voor een Amerikaanse ambassade op landgoed Clingendael;
- de luchtkwaliteit in en rond de buurt.
Daardoor komen ook onderwerpen als kernbewapening, woonwagenbeleid, terrorisme en vluchtelingenpolitiek voorbij. Grote landelijke en internationale discussies werden binnen deze kleine woonomgeving ineens heel concreet.
Een zorgvuldig historisch document
Wat vooral opvalt, is de hoeveelheid onderzoek die aan het boek ten grondslag ligt. Reinders gebruikte archieven, documenten en gesprekken met betrokkenen om de geschiedenis van Uilennest te reconstrueren.
Voor zijn onderzoek sprak hij onder anderen tweemaal met voormalig burgemeester Wim Deetman. Ook wist hij nakomelingen van architect Blankespoor op te sporen. Via persoonlijk contact kreeg hij bovendien de beschikking over een rapport uit 1981 dat belangrijk was voor het reconstrueren van een deel van de buurtgeschiedenis.
Het boek bevat daardoor niet alleen bekende gebeurtenissen. Ook kleinere verhalen en onverwachte details hebben een plaats gekregen. Zo komt schrijver Heere Heeresma voorbij, die als stoker in de Clingendael-flats werkte. Ook plannen voor een ondergrondse garage en de rol van de media bij de ophef rond vluchtelingen worden besproken.
Juist die combinatie maakt het boek waardevol als historisch document. Gebouwen, bewoners, demonstraties, politieke besluiten en maatschappelijke veranderingen worden samengebracht in één doorlopend verhaal.
Prettig geschreven, maar voor een specifieke doelgroep
Het boek leest prettig en de geschiedenis wordt toegankelijk gepresenteerd. Tegelijkertijd is Wij willen het hier rustig houden sterk gericht op één specifieke buurt. Er komen veel lokale namen, gebouwen, straten en gebeurtenissen voorbij.
Wie zelf in Uilennest, het Benoordenhout, Den Haag of Wassenaar woont of heeft gewoond, zal waarschijnlijk veel herkennen. Voor deze lezers kan het boek herinneringen oproepen en nieuwe achtergrondinformatie bieden over een vertrouwde omgeving.
Voor lezers zonder persoonlijke band met de buurt zal niet ieder detail even interessant zijn. Dat merkte ik zelf ook. Omdat ik Uilennest en de directe omgeving niet ken, spraken sommige zeer plaatselijke bijzonderheden mij minder aan. De bredere historische lijn en de manier waarop maatschappelijke gebeurtenissen in één kleine buurt samenkomen, vond ik wel interessant.
Dat maakt het boek niet minder waardevol, maar wel duidelijker afgebakend. Dit is geen algemeen geschiedenisboek dat voor iedere lezer dezelfde aantrekkingskracht zal hebben. Het is vooral een uitgebreid en zorgvuldig opgebouwd portret van een bijzondere Haagse buurt.
Voor wie is Wij willen het hier rustig houden interessant?
Het boek past vooral bij:
- huidige en voormalige bewoners van Uilennest en het Benoordenhout;
- mensen die Den Haag, Wassenaar, Clingendael en de omliggende landgoederen kennen;
- liefhebbers van lokale en regionale geschiedenis;
- lezers die geïnteresseerd zijn in stedenbouw en de ontwikkeling van woonbuurten;
- mensen die graag lezen over Nederlandse naoorlogse geschiedenis;
- buurtverenigingen, historische verenigingen en lokale archieven.
Ook voor mensen die zelf onderzoek willen doen naar hun eigen woonomgeving kan het boek inspirerend zijn. Het laat zien hoeveel geschiedenis er verborgen kan liggen achter een flatgebouw, straatnaam, groenstrook of buurtprotest.
De titel vraagt om enige uitleg
De titel Wij willen het hier rustig houden lijkt op het eerste gezicht een samenvatting van de houding binnen de buurt. Volgens Pim Reinders moet deze echter niet op die manier worden gelezen.
De titel verwijst naar de houding van een deel van de bewoners tijdens een bepaalde periode en binnen een specifieke context. Het is dus geen oordeel over alle bewoners en ook geen samenvatting van de volledige geschiedenis van Uilennest.
Die nuance is belangrijk, omdat het boek juist laat zien dat een buurt nooit één gezamenlijk verhaal of één gedeelde mening heeft.
Onze conclusie
Wij willen het hier rustig houden is een prettig geschreven en rijk gedocumenteerde buurtgeschiedenis. Pim Reinders heeft veel archiefmateriaal, interviews en lokale verhalen samengebracht in een boek dat de ontwikkeling van Uilennest zorgvuldig vastlegt.
De kracht van het boek is tegelijkertijd de belangrijkste beperking: het behandelt één kleine buurt zeer gedetailleerd. Voor bewoners, oud-bewoners en mensen die de omgeving kennen, is dat waarschijnlijk precies wat het boek aantrekkelijk maakt. Zij zullen namen, plekken en gebeurtenissen herkennen en de buurt daarna mogelijk met andere ogen bekijken.
Voor lezers zonder band met Den Haag of Uilennest is niet ieder detail even boeiend. Wie echter belangstelling heeft voor lokale geschiedenis en voor de manier waarop landelijke ontwikkelingen zichtbaar worden binnen één woonomgeving, vindt in dit boek een bijzonder en zorgvuldig samengesteld historisch document.
Interview met Pim Reinders
Voor dit boek spraken we historicus Pim Reinders over zijn onderzoek, zijn verrassendste ontdekkingen en de invloed die het schrijven op zijn eigen kijk op Uilennest heeft gehad.
Lees het interview met Pim Reinders op Wijhoudenvandenhaag.nl
Boekgegevens
- Titel: Wij willen het hier rustig houden
- Ondertitel: De markante geschiedenis van de Benoordenhoutse buurt Uilennest
- Auteur: Pim Reinders
- Uitgeverij: Noordboek
- Uitvoering: Hardcover met illustraties
- Aantal pagina’s: 192
- ISBN: 9789464715699
Bekijk Wij willen het hier rustig houden bij bol.com
Voor deze boekbespreking heeft IFmedia een recensie-exemplaar ontvangen van uitgeverij Noordboek. Dit artikel bevat een affiliatelink. Wanneer je via deze link iets bestelt, kan IFmedia hiervoor een kleine vergoeding ontvangen. Dit kost jou niets extra.
Emma